Gebruikers van deelmobiliteit: wat werkt en waar schuurt het?

Deelmobiliteit is in steeds meer gemeenten beschikbaar. Toch zegt beschikbaarheid weinig over hoe het systeem in de praktijk wordt ervaren. In deze nieuwe aflevering van de podcast Natuurlijk! Deelmobiliteit staat daarom het gebruikersperspectief centraal: wat gaat er goed, waar haken mensen af en wat is nodig om deelmobiliteit echt betrouwbaar te maken?

Host Dave Nick Verwey spreekt met Wali Kamp en Richard van de Werken, beiden intensieve gebruikers van deelvervoer. Hun ervaringen laten zien dat de basis er is, maar dat gebruiksgemak en overzicht nog te vaak ontbreken.

Veel aanbod, weinig houvast

Het aanbod aan deelauto’s groeit. Zeker in steden is de keuze groot. Tegelijkertijd ervaren gebruikers dat dit aanbod versnipperd is. Elke aanbieder werkt met een eigen app, eigen tarieven en eigen voorwaarden. Voor gebruikers betekent dat: veel opties, maar weinig overzicht.

Wali Kamp herkent dit uit eigen ervaring. Toen hij bewust afzag van een leaseauto en overstapte op deelmobiliteit, merkte hij hoe lastig het is om prijzen en voorwaarden goed te vergelijken. Juist die zoektocht vormde voor hem de aanleiding om zelf een app te ontwikkelen die inzicht geeft in kosten en beschikbaarheid. De kern van zijn verhaal: het probleem zit niet in te weinig deelauto’s, maar in te weinig duidelijkheid.

Onzekerheid over kosten werkt verlammend

In het gesprek blijkt dat gebruikers niet primair afhaken op de prijs van deelmobiliteit, maar op de onvoorspelbaarheid ervan. Kilometerprijzen, tijdstarieven en toeslagen maken het lastig om vooraf te weten waar je aan toe bent. Dat raakt aan vertrouwen. Wie niet goed kan inschatten wat een rit kost, zal minder snel voor delen kiezen, ook als het in de praktijk betaalbaar is.

Delen maakt kosten zichtbaar, bezit verstopt deze

Richard van der Werken kijkt naar deelmobiliteit vanuit een ander perspectief: dat van de overstap. Hij wijst erop dat de kosten van een deelauto altijd direct zichtbaar zijn. Elke rit wordt afgerekend. Bij een eigen auto blijven veel kosten impliciet: afschrijving, onderhoud en vaste lasten verdwijnen naar de achtergrond.

Volgens Richard wordt deelmobiliteit daardoor soms als duur ervaren, terwijl een eerlijke vergelijking over langere tijd een ander beeld laat zien. Zeker voor mensen die niet dagelijks rijden, kan delen juist logisch en rationeel zijn.

Kleine fricties, grote gevolgen

Naast kosten speelt gebruiksgemak een doorslaggevende rol. Problemen met openen of sluiten, onduidelijke regels of apps die niet goed werken, zorgen voor onzekerheid. Voor gebruikers die hun mobiliteit willen plannen, zijn dat geen details maar breekpunten. Als deelmobiliteit een serieus alternatief moet zijn, moet het systeem doen wat het belooft, juist op de momenten dat vervoer echt nodig is.

Aanvullend gebruik vraagt om betrouwbaarheid

Deelmobiliteit vervangt voor de meeste gebruikers niet al hun reizen. Het wordt ingezet voor specifieke ritten zoals familiebezoek, dagjes uit en grotere boodschappen. Juist omdat het om die momenten gaat waarop vervoer belangrijk is, moet het betrouwbaar zijn. Het hoeft geen alles-in-één-oplossing te zijn om waardevol te zijn. Maar het moet wel werken wanneer het erop aankomt.

Minder complexiteit, meer vanzelfsprekendheid

Vooruitkijkend zien beide gasten dezelfde richting. Verdere groei vraagt niet om nóg meer varianten, maar om minder complexiteit. Meer standaardisering, meer duidelijkheid en aanbod dat dichter bij huis beschikbaar is. Niet door steeds uit te breiden, maar door het systeem eenvoudiger te maken voor de gebruiker.

Wat dit betekent voor beleid en praktijk

De ervaringen uit deze aflevering laten zien dat succes van deelmobiliteit niet alleen afhangt van aantallen voertuigen, maar ook van hoe gebruikers het systeem ervaren. Transparantie, betrouwbaarheid en duidelijke communicatie zijn minstens zo bepalend.